Srijeda, 20 Oktobra, 2021
spot_img
NaslovnicaPoljoprivredne graneZaštita i ishrana biljakaOsnovno đubrenje pšenice za bolji prinos

Osnovno đubrenje pšenice za bolji prinos

Osnovno đubrenje pšenice predstavlja važnu agrotehničku mjeru koja direktno utiče na rast i razvoj biljaka i povećanje prinosa.

Današnjim visokorodnim sortama pšenice potrebno je pravovremeno osigurati dovoljne količine osnovnih biljnih hraniva u svim fazama razvoja.

Osnovno đubrenje uz uravnoteženu upotrebu đubriva

Đubrenje se ne smije određivati napamet nego prema plodnosti zemljišta (sadržaj fiziološki aktivnih materija i humusa) i planiranom prinosu, uzimajući u obzir predkulturu. Plodnost zemljišta se određuje na osnovu agrohemijske analize uzoraka zemljišta, naglašava dipl. inž. poljoprivrede Nada Lazović Đoković, savetodavac PSSS Vranje.

Pročitajte: Optimalno vrijeme sjetve ozime pšenice

Da bi se osigurali dobri prinosi pšenice i osigurala dalja plodnost, potrebna je uravnotežena upotreba đubriva.

Za ostvarenje navedenog u ishrani pšenice treba primjeniti:

  1. 100 – 200 kg/ha azota (N),
  2. 50 – 130 kg/ha fosfora (P2O5) i
  3. 40 – 100 kg/ha kalijuma (K2O).

Azot je hranivo čija količina određuje rod. Premalo azota uslovljava prevremeno sušenje lišća i sazrijevanje, a time i nizak rod zrna. Previše azota pak produžuje vegetaciju te slabi otpornost na poleganje, mraz i bolesti, što opet rezultira smanjenjem roda.

Fosfor je hranivo koje utiče na razvoj korijenovog sistema, ubrzava razvoj, cvjetanje i oplodnju. Dovoljne količine fosfora i azota pospiješuju oplodnju, pa klasovi budu puniji i zrno teže.

Pročitajte: Pšenica i ječam u ishrani živine

Kalijum je najvažniji za kvalitet. Učestvuje u regulisanju primanja i otpuštanja vode tako da povoljno djeluje na nedostatak kao i na višak vlage. Njegova važna uloga je i u povećanju otpornosti biljaka na mraz, poleganje i sušu.

Primjena đubriva u odnosu na potrebe pšenice

Biljka pšenice u pojedinim fazama svoga razvoja ima različite potrebe za pojedinim hranivima. Da bi se ishrana mogla pravilno primjeniti, potrebno je poznavati potrebe pšenice. U početku se ozima pšenica sporo razvija i apsorbuje male količine osnovnih hraniva, a od posebnog je značaja u početku razvoja biljke je ishrana azotom i fosforom.

Budući da su fosfor i kalijum u zemljištu slabo pokretni te se neznatno premještaju u dubinu, potrebno ih je obradom rasporediti do dubine u kojoj se razvija glavni dio korijena. Ukoliko se samo plitko unesu u zemljište, korijen pšenice ostaje na površini što je negativno jer dolazi do poleganja i smanjenja sposobnosti korišćenja vode iz dubljih slojeva.

Ako raspolažemo rezultatima analize zemljišta i poštujući principe đubrenja možemo izračunati potrebnu količinu đubriva i hraniva koja treba nadoknaditi zemljištu, jer je dio odnijet prinosom, dodaje Đoković.

Primjer obračuna hraniva

Sadržaj lakopristupačnog fosfora u zemljištu iznosi 10-15 mg, a kalijuma 15-20 mg, sadržaj ukupnog azota iznosi od 0,12-0,17% (Primjer za Pčinjski okrug).

Izračunati potrebnu količinu azota, fosfora i kalijuma za planirani prinos od 6 t/ha pšenice, ako se slama sitni i zaorava. Sa prinosom od 6 t zrna iz zemljišta će biti odnijeto:

  • azota 6 x 26 = 156 kg – 46 kg (30% se vraća se slamom) = 110 kg
  • fosfora 6 x 12 = 72 kg – 18 kg ( 25% se vraća slamom) = 54 kg
  • kalijuma 6 x 20 = 120 kg – 84 kg ( 70% se vraća slamom) = 36 kg

Pošto je zemljište srednje obezbijeđeno fosforom potrebno je unijeti 10 -30% više fosfora od planiranog odnošenja, 54 kg x 1,1 (1,3) odnosno 60-70 kg P2O5. Sadržaj kalijuma u zemljištu je optimalan pa je potrebno unijeti 50-60% od planiranog odnošenja, 36 x 0,5 (0,6) odnosno 18-20,2 kg K2O.

Pročitajte: Kuvana pšenica – kalorije, ljekovitost i recept

Pod osnovnu obradu u zonu razvoja korijena biljke potrebno je unijeti cjelokupnu količinu fosfora i kalijuma zbog njihove slabe pokretljivosti u zemljištu (oko 5 cm od granule đubriva).

Pod osnovnu obradu se unosi i 1/3 potrebne količine azota, odnosno oko 35-45 kg. Ostatak azota se unosi prihranom na osnovu N-min analize. U početku proljećnog kretanja vegetacije neophodna je visoka koncentracija nitrata u zemljištu (20-30 ppm ili ≈12-20 kg N-NO3/ha u sloju 0-20 cm). Nitratni oblik azota ne vezuje se u zemljištu, podložan je ispiranju, pa prihranjivanje dok je kapacitet akumulacije biljaka mali, mora biti usklađeno s uzrastom biljaka, fizičkim svojstvima zemljišta i klimatskim prilikama.

Iz navedenih razloga, ukoliko potrebna količina azota za prihranu prelazi 60 kg/ha, potrebno je prihranu uraditi u dva navrata. Ukoliko se za prvu prihranu primjenjuje urea, potrebno je prihranu obaviti krajem januara a najkasnije do polovine februara. Zato što je potrebno 20-30 dana da se urea transformiše do nitratnog oblika. Visoka koncentracija nitrata u bokorenju predstavlja neophodnu rezervu za proljećno izduživanje, ističe savetodavac Đoković.

POVEZANI ČLANCI
spot_img

NAJNOVIJE VIJESTI

Aktuelno

kiseli kupus

Ukiselite kupus na tradicionalan način

Kiseli kupus povrće je koje ni jedne zime ne izlazi iz recepata. Iako ga je moguće kupiti, vlastito kiseljenje kupusa daje poseban okus. Od početka...