U naลกem podneblju paprika se gaji pomoฤu rasada. Industrijska paprika i feferoni mogu se gajiti i direktnom sjetvom u polju. Za ranu proizvodnju rasad se proizvodi u toplim lejama, a za kasnu u otvorenim lejama. Potrebno je 1-1,2 kg/ha sjemenaย normalne klijavosti. Veoma je vaลพno da se sjetva obavi pravovremeno.ย
Najraniju sjetvu treba obaviti tako da rasad ne preraste do poฤetka rasadjivanja u polju. U klimatskim uslovima kontinentalnog podruฤja sjetvu sjemena za rani rasad treba obaviti u prvoj polovini februara, a u toplim krajevima sredinom januara. Pristigli rasad pikirati na razmaku 8 x 8 cm.
Najbolji rani rasad dobija se pikiranjem u presovane kocke, glinene, plastiฤne ili neke druge saksije. Mladi sijanci pikiraju se 20-30 dana poslije sjetve, kada se na njima pojave prva dva stalna listiฤa.ย Za srednje rane sorte proizvodi se nepikirani rasad u polutoplim lejama.ย Sjetva se obavlja od sredine do kraja marta, odnosno 6-8 nedjelja prije nego ลกto ฤe biljke biti rasadjene na stalno mjesto. Po m2 treba posijati 5-6 gr. normalno klijavo sjemena.
Proฤitajte: Savjeti za prihranjivanje paprike vodotopivim ฤubrivima
RASAฤIVANJE
Rani rasad iznosi se u polje kad je vrijeme dovoljno toplo i prestane opasnost od pojave kasnih proljeฤnih mrazeva.
U kontinentalnom podruฤju rani rasad se rasadjuje poฤetkom maja, a u juลพnim krajevima 2 do 3 nedjelje ranije. Najbolje je da se paprika rasadjuje po tihom i po moguฤstvu oblaฤnom vremenu. Pikirani rasad ne treba ฤupati veฤ ga lopaticom ili rukom prihvatiti tako da na korijenu ostane ลกto viลกe zemlje. Zbog toga se jedan dan prije rasadjivanja leja sa rasadom dobro zalije.
Nepikirani rasad se ฤupa i tom prilikom odbacuju se sve slabo razvijene biljฤice. Dobro je da se ลพile podreลพu jer to izaziva izrastanje mnogobrojnih novih ลพilica. Pikirani rasad sadi se ruฤno u prethodno iskopane jamice ili duลพ plitko otvorene brazde, a nepikiran pod sadiljku ili maลกinama sadilicama.ย U svim sluฤajevima vaลพno je da su biljke pravilno postavljene i da je zemljiลกte oko korijena dobro sabijeno.ย Maลกinama se sadnja obavlja znatno brลพe i utroลกi se manje ruฤnog rada, 5-7 puta.ย Za maลกinsku sadnju NE moลพe se upotrijebiti izduลพeni i prerasli rasad.
U zavisnosti od naฤina navodnjavanja i priprema razliฤitih naฤina njege paprika se sadi u tzv. brazde ili na ravnu povrลกinu. Biljke se sade na razmaku 40 x 30 cm ili 30 x 30 cm. Pri takvoj gustini sadnje moguฤa je samo ruฤna njega usjeva. Sadnja u brazde je znatno pogodnija kada se paprika gaji na veฤoj povrลกini.
Sadnja na ravnu povrลกinu primjenjuje se na veฤim povrลกinama kada se usjev navodnjavanja vjeลกtaฤkom kiลกom. Sadnja se obavlja maลกinama sadilicama ili ruฤno na razmaku 60 x 15 cm. Uslovi za mehanizovanu negu usjeva veoma su povoljni.
Paprika rasad
NJEGA
Paprika se teลพe prima od paradajza i izvestan broj rasadjenih biljaka ugine ili nastrada od rovaca, ลพiฤnjaka i drugih ลกtetoฤina. Zato je neophodno odmah rasaditi druge biljke umjesto uginulih. ฤim se mlade biljke dobro ukorijene poslije 10-15 dana potrebno je izvrลกiti prvo okopavanje. U tokom vegetacije paprika se okopava 2-3 puta. Okopavanje se vrลกi na 3-5 cm dubine da se ne povrede ลพile koje su razmeลกtene u povrลกinskom sloju zemljiลกta.
ย NAVODNJAVANJE
U uslovima naลกe klime paprika se uspjeลกno moลพe odgajiti samo uz navodnjavanje.ย Prvi put se navodnjava prilikom rasadjivanja, a zatim prema potrebi. U poฤetku nisu potrebna ฤesta navodnjavnja, a kasnije kako biljke rastu i vrijeme postaje toplije i suvlje potreba za vodom je veฤa, a period izmedju navodnjavanja kraฤi. Paprika na lakim i pjeskovitim zemljiลกtima navodnjava se ฤeลกฤe, a na teลพim rjedje. Za jedno zalivanje potrebno je 300-400 m3 vode po hektaru.
Proฤitajte: Korisna pravila za navodnjavanje paprike
Paprika rasad na vrijeme za dobre rezultate u polju
Sjeme paprike za sjetvu treba da bude ujednaฤeno po veliฤini i teลพini. Tako ujednaฤeno sjeme obezbijeฤuje ujednaฤenost nicanja i ujednaฤenost rasta. Ujednaฤeno iznikao rasad u isto vrijeme prolazi kroz fenoloลกke faze, u isto vrijeme se podudaraju potrebe biljaka prema odreฤenim uslovima.
Preporuฤljivo je da se sjeme paprike prije sjetve dezinfikuje u 2% rastvoru NaOH. U rastvoru NaOH sjeme koje se stavi u platnenu vreฤicu drลพati 10 minuta, a potom se pod jakim mlazom vode detaljno ispere. Tretmanom dezinfekcije sjemena obezbijeฤuje se u velikom procentu zaลกtita sjemena od virusnih i bakterijskih bolesti. Za dezinfekciju se moลพe upotrijebiti i tiram (TMTD)-8 grama na 1 kg sjemena.
ย Zasijavanje
Najviลกe je rasprostranjena proizvodnja paprike u dvofaznom gajenju: proizvodnja rasada u zaลกtiฤenom prostoru i gajenje poslije rasaฤivanja na otvorenom polju. Paprika se u naลกim uslovima sije u drugoj dekadi marta. Proces proizvodnje rasada traje 50-60 dana. Za sjetvu 1 metra kvadratnog potrebno je 5-10 grama normalno klijavog sjemena. Za ovu proizvodnju gdje se rasad ne pikira potrebna je neลกto rjeฤa sjetva. Kompost za zasijavanje paprike predstavlja smjeลกu supstrata treseta, pijeska i pregorelog stajnjaka. Sjeme se pokriva sa 1,5-2 cm komposta. Sjeme paprike niฤe za 12 dana.
Nicanje
Pojava biljaka je moment nicanja paprike i predstavlja kritiฤan moment kod proizvodnje rasada. Pojavom kotiledonih listova temperatura vazduha mora se sniziti na 15-16 C dnevna i 12-13 C noฤna i smanjiti vlaลพnost zemljiลกta. Poslije nedjelju dana temperatura treba da se poveฤa na 18-20 C dnevna i 14-16 C noฤna. U ovom momentu moลพe doฤi do padanja rasada i dobro bi bilo da se takav rasad zasuลกi naknadno zalije rastvorom cineba ili joลก bolje previkurom. U toku proizvodnje rasada neophodno je intenzivno provjetravanje.
Proฤitajte: Plamenjaฤa paprike โ Kod osjetljivih sorti moลพe prouzrokovati i 100% ลกtete
ย Kontejnerska proizvodnja rasada
Za ranu proljeฤnu proizvodnju paprike rasad se proizvodi u kontejnerima. Koriste se kontejneri od stiropora ili plastike sa razliฤitim preฤnikom otvora. Zbog malih zapremina otvora supstrat kojim se kontejneri pune mora biti fine strukture i odgovarajuฤe plodnosti. Rasad se pikira kada biljka ima razvijene kotiledone listiฤe i zaฤet prvi pravi list. Pikiranje se obavlja u saksije preฤnika 10 cm. Na ovaj naฤin se proizvodi rasad zaลกtiฤenog korjenovog sistema.
dipl. ing. polj. Novica Milenkoviฤ