Matovilac – Salata koja raste tokom cijele godine u vašim vrtovima

motovilac

Matovilac može da se gaji tokom cijele godine. Salata se može saditi od septembra, svakih 7-10 dana. Da li ste nekada sijali matovilac, salatu koja ima višestruko veću količinu C vitamina nego obična salata puterica. Veliki broj vrsta salata se uzgaja širom svijeta, dok u našim krajevima se može uspiješno gajiti matovilac tokom zime.

Gotovo u cijeloj Evropi, sve do 60° severne geografske širine, u vinogradima i voćnjacima, na njivama i uz živice, nekad je, dok nismo tako intenzivno u poljoprivredi koristili herbicide i posvuda samoniklo rastao divlji matovilac, lat. Valerianella locusta, jednogodišnja zeljasta biljka koja na kratkoj stabljici od duguljasta zelena lišća tvori malu rozetu.

PROČITAJTE: Salata tokom cijele sezone

Brali smo ga od jeseni do proljeća i jeli kao omiljenu vrlo zdravu salatu ugodna okusa što po količini vitamina C višestruko nadmašuje zelenu salatu. Danas ga češće uzgajamo u povrtnjacima, i to kultivirane sorte, npr. holandski, ljubljanski, žličar, gala, cirilla, juwabel i druge, s mesnatijim i većim lišćem, što ne znači da je i bogatije vitaminima i mineralima.

Matovilac tokom cijele godine za vaše vrtove

Posejati ga možete gdje god u povrtnjaku pronađete malo mjesta, u septembru ili u rano proljeće, a prije sjetve tlo, lagano, pjeskovito – ilovasto i krečno, valja plitko preašoviti – dovoljno je 20 cm, jer korijen matovilca ne prodire duboko – unijevši najmanje 1 kg/m2 zreloga stajnjaka ili komposta. Prije sjetve tlo dobro usitnite i lagano ugazite jer sjeme bolje niče na zbijenu nego na rastresitom tlu.

Za svaki metar  kvadratni pripremite 1 – 2 g sjemena, plodova matovilca, pa ih posejte iz zamaha. Sijete li u redove, razmak neka bude 10-20 cm, a brazdu za sjeme utisnite daščicom. Njome i zagrnite te malo pritisnite kako bi tlo dobro prileglo uza sjeme. Jedan gram sadržava oko 1.000 sjemenki koje zadrže dobru klijavost 4-5 godina. Posejete li i starije sjeme, dvogodišnje ili čak trogodišnje, nećete pogrešiti, jer ono čak i bolje niče od svježeg.

U malim vrtovima, želite li što bolje iskoristili površinu povrtnjaka, matovilac posijejte uz praziluk te ispod visoke brokule ili kelja pupčara. Matovilac nikne 8-14 dana nakon sjetve, a za berbu dospijeva za 60-80 dana. Veoma je otporan na niske temperature pa se zimi, osobito ako su blage kao prošlih godina, lišće vrlo rijetko smrzne.

Kad se počnu oblikovati bočne rozete, berite ih, od početka decembra, pa sve do početka aprila, kad matovilac stvara cvijetnu stabljiku sa šiljastim sjedećim listovima i sitnim, bijelim ili plavkastim cvjetićima. Pri berbi ne čupajte cijele rozete nego ih režite nožićem, jer će se iz prikraćenih stabljika razviti novi izdanci. Na jednom redu možete ubrati najmanje 0,5-0,6 kg vrlo zdrava lišća matovilca koje uz vitamin C, karotin i druge vitamine, sadržava i mnogo gvožđa te drugih minerala. Upotrijebite ga za pripremu različitih miješanih salata…

Jasna Šalić, dipl. ing. agr.

Izvor: agroinfonet

Preporuka za vas