Pčelarstvo kao grana poljoprivrede, poslednjih godina bilježi razvoj kroz uvođenje dopunskih proizvoda i aktivnosti koje doprinose ekonomskoj održivosti pčelinjih gazdinstava. Jedna od takvih aktivnosti je sakupljanje pčelinjeg otrova (apitoksina), biološki aktivne supstance sa značajnom primenom u farmaceutskoj i istraživačkoj praksi.
Pčelinji otrov predstavlja složenu mješavinu peptida, enzima i biološki aktivnih jedinjenja. Zbog svojih svojstava, koristi se u naučnim istraživanjima, farmaceutskoj industriji i u ograničenom i kontrolisanom obimu. Visoka vrijednost apitoksina na tržištu čini njegovo sakupljanje potencijalno isplativom dopunskom djelatnošću za iskusne pčelare.
U savremenim uslovima, sakupljanje pčelinjeg otrova vrši se primjenom specijalizovanih uređaja koji proizvode kontrolisane električne impulse. Oni izazivaju refleksno lučenje otrova kod pčela radilica, pri čemu pčele ne gube žaoku i ne stradaju. Otrov se sakuplja najčešće na staklenoj površini, gde se suši i kasnije prikuplja u suvom obliku.
Iako se ovom metodom izbjegava uginuće pčela, postupak sakupljanja apitoksina predstavlja određeni izvor stresa za pčelinje društvo. Zbog toga se sakupljanje sprovodi isključivo na jakim, zdravim i dobro razvijenim društvima, uz ograničenu učestalost. Nepravilna ili prekomjerna primjena može dovesti do smanjenja produktivnosti, poremećaja u ponašanju pčela i slabljenja društva.
Pčelinji otrov može izazvati teške alergijske reakcije kod ljudi, uključujući i anafilaktički šok. Zbog toga je neophodna primena odgovarajućih mera zaštite na radu i isključivanje osoba preosjetljivih na pčelinji otrov iz procesa sakupljanja. U pojedinim državama, proizvodnja, skladištenje i promet pčelinjeg otrova regulisani su zakonskim propisima i standardima kvaliteta, što pčelari moraju uzeti u obzir.
Sakupljanje pčelinjeg otrova predstavlja zahtjevnu, ali potencijalno ekonomski opravdanu dopunsku delatnost u pčelarstvu. Njegova primjena u okviru stručnog usavršavanja pčelara doprinosi proširivanju znanja, unapređenju proizvodne prakse i razvoju odgovornog i održivog pčelarstva. Ova aktivnost se preporučuje isključivo iskusnim pčelarima koji poseduju adekvatna znanja, opremu i svijest o rizicima.
Nema komentara