Maslinovo ulje u svom sastavu, ima i esencijalne masne kiseline i zato je vaลพna namirnica za sprjeฤavanje ili ublaลพavanje djelovanja stresa na organizam
Rijeฤ stres i preฤesto ฤujemo u svakodnevnom ลพivotu koji poprima sve brลพi dnevni ritam. Mnogi ljekari tvrde da organizam moลพe biti izloลพen stresu tokom duลพeg perioda, a da toga uopลกe nismo svjesni. Tek kada se suoฤimo s razornim posljedicama stresnog djelovanja shvatamo da se organizam nalazi u alarmantnom stanju.
Prehrana utiฤe na stres
ล ta je stres i kako nastaje? Stres se definiลกe kao sklop emocionalnih i fiziฤkih reakcija u trenucima kada neki dogaฤaj procijenimo opasnim ili uznemirujuฤim. Stres se moลพe odnositi na unutraลกnje stanje organizma, na djelovanje nekog vanjskog dogaฤaja, na doลพivljaj koji proizlazi iz interakcije osobe i okoline. Stres kao unutarnje stanje organizma obuhvata i fizioloลกke i emocionalne reakcije.
Iz navedenog je jasno da je stres vrlo kompleksan lanac psiholoลกkih, fizioloลกkih i okoliลกnih faktora koji rezultiraju psiholoลกkim i biokemijskim odgovorom organizma. Duลพi period izloลพenosti stresnom stanju povezuje se s nastankom niza teลกkih oboljenja poput hipertenzije, srฤanih bolesti, kroniฤnog umora, probavnih smetnji, pada kognitivnih funkcijaโฆ Nadalje, hroniฤni stres znaฤajno poveฤava rizik od srฤanog udara, hipertenzije, alergija, ฤira na ลพelucu, nesanice, koลพnih osipaโฆ
Puno je vanjskih faktora koji mogu uticazi na poveฤanje ili smanjenje efekta stresa na organizam, a naฤin prehrane je nesumnjivo jedan od kljuฤnih. Ako pogledamo ลกta stanje stresa u biohemijskom smislu uzrokuje u organizmu, onda ฤe biti jasnije zaลกto pravilan odabir prehrane postaje vaลพan u obrani od stresa. Jedan od ลกtetnih posljedica djelovanja stresa na organizam je manjak esencijalnih masnih kiselina do kojeg dolazi tokom izloลพenosti stresu zbog inhibicije enzima koji su ukljuฤeni u metabolizam ovih vrsta masnih kiselina.
Nauฤna literatura navodi veliki uticaj omega-3 i omega-6 masnih kiselina na smanjenje uticaja hroniฤnog stresa u organizmu. Masne kiseline iz prehrane su inaฤe izuzetno vaลพne za normalno funkcionisanje organizma, a u stanju stresa postaju joลก i vaลพnije. Ako znamo da je jedna od posljedica stresa anksioznost i depresija, onda je jasno da ฤe dodatak masnih kiselina biti vaลพan jer mononezasiฤena masna kiselina, oleinska, iz maslinovog ulja pospjeลกuje vezanje serotonina (ยซhormon sreฤeยป) na njegove receptore i smanjuje efekt stresa.
Omega-3 masne kiseline su ukljuฤene u dinamiฤnu strukturu membrana centralnog nervnog sistema i poveฤavaju njihovu propusnost i transport serotonina, ฤime takoฤer utiฤu na smanjenje posljedica stresa.
Probavni problemi
Esencijalne masne kiseline i mononezasiฤena oleinska kiselina utjeฤu na poboljลกani rad imunoloลกkog sistema organizma, ลกto je takoฤe izuzetno vaลพno u odgovoru organizma na stres. Neka istraลพivanja ukazuju na korist od uzimanja dodataka prehrani u obliku esencijalnih masnih kiselina tokom stresnih perioda. Dobar izvor ovih kiselina su biljna ulja, riblje ulje je odliฤan izvor omega-3 masnih kiselina.
Maslinovo ulje u svom sastavu, pored dominantne oleinske kiseline, ima i esencijalne masne kiseline i zato ono predstavlja vaลพnu namirnicu u prehrani za sprjeฤavanje ili ublaลพavanje djelovanja stresa na organizam.
Od biohemijskih promjena koje nastaju u organizmu kao posljedica djelovanja akutnog i hroniฤnog stresa jest i otpuลกtanje hormona, kateholamina, kortizola i nekih drugih hormona. Hormoni iz skupine kateholamina su hormoni koje oslobaฤa nadbubreลพna ลพlijezda u odgovoru na stres i oni pripremaju organizam na ยซborbuยป sa stresom tj. podiลพu njegov stepen pripravnosti, utiฤu na pojaฤani rad srca, na poviลกeni krvni pritisak.
Kao jedna od posljedica djelovanja stresa navedeni su i problemi s probavnim sistemu, tj. oteลพana probava. Da bi izbjegli ili umanjili ovaj problem potrebno je uvesti prehranu mediteranskog tipa u kojoj prevladava voฤe, povrฤe, riba, a unos masnoฤa temelji se na maslinovom ulju. Ovakav tip prehrane dat ฤe organizmu spojeve koji su potrebni za oฤuvanje imuniteta, a neฤe nepotrebno opteretiti i onako loลก probavni sistem.
Osim probavnih smetnji, stres kod nekih ljudi moลพe uzrokovati pojaฤani apetit, tako da imaju potrebu nekontroliranog hranjenja. Kao posljedica javlja je pretilost. Ako je joลก i probavni sistem pogoฤen stresom, onda se broj problema samo poveฤava.
Odabir prehrane i za problem pretilosti i pojaฤanog apetita je takoฤer izuzetno vaลพan, pa se Mediteranska prehrana i maslinovo ulje navode kao najbolji izbor za sprjeฤavanje pojave pretilosti i unosa ลกtetnih namirnica (praznih kalorija, masne hrane, zasiฤenih masnih kiselina, rafiniranih ลกeฤera, soli) u organizam.