Čađava pjegavost lista i krastavost ploda jabuke predstavljaju jednu od najznačajnijih bolesti jabuke. Uzročnik je gljivica Venturia inaequalis, koja napada list, cvijet i plod, uzrokujući značajne gubitke u prinosu i kvalitetu.
U uslovima kišnog proljeća i umjerenih temperatura infekcije mogu biti veoma intenzivne, pa je pravovremena i kontinuirana zaštita presudna za uspješnu proizvodnju.
Simptomi bolesti
Na listu
Infekcija započinje čim se mladi listovi razviju iz pupoljaka. Na njima se pojavljuju svijetlosmeđe do maslinaste pjege koje kasnije potamne i dobijaju karakterističan čađav izgled. Kod jačih zaraza dolazi do sušenja, deformacije i prijevremenog opadanja lišća, što slabi stablo i utiče na diferenciranje rodnih pupoljaka.
Na cvijetu
Zaraza može nastati već u fazi otvaranja cvjetnog pupoljka. Inficirani cvjetovi potamne, suše se i otpadaju, što direktno utiče na smanjenje prinosa.
Na plodu
Plod može biti zaražen od faze zametanja pa sve do berbe. Kod mladih plodova javljaju se tamne pjege, dolazi do deformacija, a često i do opadanja. Kod starijih plodova stvaraju se kraste, pokožica puca i plod gubi tržišnu vrijednost.
Program zaštite kroz vegetaciju
Zaštita započinje već u fazi bubrenja i pucanja pupoljaka (još uvijek u fazi mirovanja), kada se primjenjuju fungicidi preventivnog djelovanja, najčešće na bazi bakra, s ciljem smanjenja primarnog infektivnog potencijala iz prezimljujućeg lišća i kore.
Sa pojavom prvih listića prelazi se na primjenu sistemičnih ili kombinovanih fungicida protiv krastavosti, jer su mladi listovi izuzetno osjetljivi na infekciju. U fazi roze pupoljka zaštita se nastavlja preventivno-kurativnim preparatima kako bi se spriječila infekcija lista i cvjetnih organa.
Tokom početka i punog cvjetanja naročito je važno održavati zaštitu, posebno u uslovima padavina. Bolest u ovom periodu može zahvatiti cvijet i tek zametnute plodove, pa se tretmani moraju prilagođavati vremenskim uslovima i procjeni rizika.
Pročitajte još: Bolesti jabuke i kruške u skladištu
Nakon precvjetavanja i u fazi intenzivnog porasta mladih plodova zaštita se nastavlja, jer su mladi plodovi posebno osjetljivi. U periodu formiranja plodova i njihovog rasta do veličine lješnika i oraha tretmani se sprovode prema vremenskim uslovima, naročito u kišnim intervalima, kako bi se spriječile kasne infekcije.
Kako plodovi sazrijevaju, cilj zaštite je očuvanje njihovog zdravstvenog stanja do berbe. U fazi početka zrenja i pred berbu tretmani se obavljaju samo po potrebi i uz striktno poštovanje karence.
Nakon berbe, važnu ulogu imaju higijenske i agrotehničke mjere — uklanjanje opalog lišća, pravilna rezidba i smanjenje izvora infekcije — čime se značajno umanjuje infektivni potencijal za narednu sezonu.
Druge bolesti jabuke
U istim fenofazama u kojima se sprovodi zaštita protiv čađave pjegavosti i krastavosti potrebno je voditi računa i o drugim značajnim bolestima jabuke, jer se veliki broj njih suzbija paralelno kroz isti program zaštite.
To se naročito odnosi na pepelnicu jabuke, moniliozu (mrku trulež plodova), bakterioznu plamenjaču, gorku trulež plodova, rak-rane i sušenje grančica, plavu trulež plodova, kao i bolesti kore i korijenovog vrata.
Program zaštite se ne smije posmatrati izolovano samo za jednu bolest. Pravilno odabrani fungicidi u navedenim fazama razvoja često istovremeno djeluju na više patogena, što omogućava racionalniju i efikasniju zaštitu zasada.
Čađava pjegavost lista i krastavost ploda jabuke zahtijevaju kontinuiranu zaštitu od početka vegetacije do berbe. Najkritičniji period je od razvoja prvih listića do završetka cvjetanja i početka porasta plodova, kada su mladi organi biljke najosjetljiviji.
Samo sistematičan i stručno vođen program, uz praćenje vremenskih uslova i pravilnu primjenu fungicida, garantuje zdrav list, kvalitetan plod i visoku tržišnu vrijednost jabuke.
Nema komentara